Sebastian Tomasz Kołodziejczyk
dr hab.
zakład Zakład Ontologii
Telefon +48 12 6631882
fax +48 12 4224916
email sebastian.kolodziejczyk {at} uj.edu.pl
Adres 31-044 Kraków, ul. Grodzka 52
pokój 19
dyżur poniedziałek, 10:00-11.00, p. 19 oraz po wcześniejszym umówieniu się via email.
zainteresowania
naukowe
metametafizyka, ontologia, metodologia filozofii, teoria transcendentaliów, spór o naturę treści mentalnej, rola filozofii w kognitywistyce, filozofia umysłu, argumenty na rzecz istnienia Boga, Arystoteles, Kant, fenomenologia, filozofia analityczna, metafilozofia

 

O mnie | Życiorys naukowyPublikacje | Badania Opieka naukowa | Dydaktyka | Varia | English

O mnie

Jestem doktorem habilitowanym nauk humanistycznych w zakresie filozofii, której jestem wielkim entuzjastą, podobnie jak i idei Uniwersytetu jako instytucji badawczej, dydaktycznej i wychowawczej. Moimi Mistrzami są prof. Władysław Stróżewski, prof. Jan Woleński, prof. C.J.F. Williams. Jestem autorem licznych publikacji, redaktorem serii "Przewodniki po filozofii" i czasopisma Polish Journal of Philosophy, od paźdzernika 2017 roku przewodniczę Radzie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Lubię muzykę Bacha, Mozarta i Chopina, ale też Queen, King Crimson i The Police. Kibicuję kolarzom szosowym (i piłkarzom oraz siatkarzom) i sam próbuję swych sił na bicyklu. Jestem amatorem fotografii (bez retuszu) i średniowiecznej historii Polski. Pochodzę ze Szczecinka, ale od lat mieszkam w Wieliczce. Mam Żonę i Syna. Powrót

Życiorys naukowy

Z Instytutem Filozofii UJ związany jestem od wstąpienia na Uniwersytet Jagielloński w roku 1994. W roku akademickim 1995/1996 studiowałem w University of Bristol pod opieką prof. C.J.F. Williamsa i dra Andrew Pyle'a. Egzamin magisterski złożyłem w 1997 roku (pracę magisterską napisałem pod kierunkiem prof. dra hab. Władysława Stróżewskiego).

Doktorat poświęcony transcendentale 'prawda' (tytuł rozprawy: Zagadnienie prawdy transcendentalnej) napisałem pod kierunkiem prof. dra hab. Władysława Stróżewskiego i obroniłem w roku 2002 (recenzenci: prof. dr hab. Jan Woleński i prof. dr hab. Antoni B. Stępień). W latach 2000-2002 przebywałem na studiach zagranicznych w University of Bristol (współpracowałem z drem Andrew Pylem) i Oxford University (Oriel College, studia pod opieką prof. Richarda Swinburne'a).

W październiku 2002 roku zostałem zatrudniony jako asystent, a w 2005 jako adiunkt Zakładu Ontologii Instytutu Filozofii UJ. W okresie do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego odbyłem szereg długo- i krótkoterminowych staży badawczych: University of Aberdeen (2004; w ramach programu Bednarowski Trust), Oxford University (2004, 2005, 2006, 2007, w ramach stypendium Fundacji z Brzezia Lanckorońskich), City University of New York, USA (2008-2009, post-doc w ramach programu Kolumb Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, 2011), University of Geneva (2010-2011, post-doc w ramach programu rządu Szwajcarii Sciex), Indiana University, USA (2013, umowa dwustronna UJ-Indiana University), Rutgers University, USA (2011, 2012, 2013, 2014, FNP oraz grant PKOL).

16.04.2015 Rada Wydziału Filozoficznego UJ nadała mi stopień naukowy doktora habilitowanego na podstawie monotematycznego cyklu publikacji pod tytułem Kryzys metafizyki i jego źródła. Studia metateoretyczne (recenzenci: prof. dr hab. Jan Woleński, prof. dr hab. Renata Ziemińska, dr hab. Mariusz Grygianiec).

W okresie od zakończenia studiów do uzyskania habilitacji byłem wielokrotnie nagradzany za pracę naukową i organizacyjną, m.in. przez JM Rektora UJ (stypendia z Funduszu S. Estreichera i Funduszu A. Krzyżanowskiego, nagroda rektorska za książkę Granice pojęciowe metafizyki, nagroda za pracę przy tworzeniu unikatowego kierunku studiów kognitywistyka w IF UJ), Fundację Nauki Polskiej (stypendium Start w latach 2003 i 2004, stypendium Kolumb w 2008, oraz publikacja książki Granice pojęciowe metafizyki w prestiżowej serii 'Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna, 2006), a także Fundację Tygodnika Polityka w ramach programu Zostańcie z nami! (2007).

Opublikowałem i zredagowałem kilka książek (lista publikacji poniżej), kilkadziesiąt artykułów i recenzji. Jestem założycielem i redaktorem naczelnym czasopisma anglojęzycznego Polish Journal of Philosophy, zastępcą redaktora naczelnego Kwartalnika Filozoficznego i członkiem redakcji Forum Philosophicum. Współpracowałem lub stale współpracuję m.in. z czasopismami: Dialectica, European Journal for Philosophy of Religion, Principia, Studia z Kognitywistyki i Filozofii Umysłu

Wraz z drem Januszem Salamonem (Uniwersytet Karola w Pradze, New York University, Kampus w Pradze) redaguję serię "Przewodniki po filozofii", w ramach której ukazało się dotychczas siedem tomów.

Należę do Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego, Polskiego Towarzystwa Filozofii Religii, a także jestem zastępcą przewodniczącego Central European Society for Philosophy of Religion (byłem przewodniczącym w latach 2008-2011, 2012-2013).

Od roku 2008 współtworzyłem, najpierw z prof. Jerzym Perzanowskim, a po jego śmierci z prof. Józefem Bremerem, kognitywistykę na UJ, tak w wymiarze dydaktycznym, jak i naukowym.

Od października 2016 roku do końca września 2017 roku pracowałem w zespole MNiSW ds. utworzenia Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, a od 30 października 2017 roku jestem przewodniczącym Rady Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

Z dniem 1. lutego 2018 roku zostałem powołany na koordynatora elitarnego Jagiellonian Interdisciplinary PhD Programme oraz zastępcę kierownika projektu ZintegrUJ ds. studiów doktoranckich. Powrót

Publikacje

Pod tym linkiem znajduje się lista moich publikacji od 2002 roku, którą będę uaktualniał. Z czasem postaram się udostępnić większość z moich artykułów w postaci plików pdf. Do tego czasu zainteresowanych moimi tekstami proszę o zwracanie się do mnie w tej sprawie drogą elektroniczną. Powrót

Badania

Moje kompetencje filozoficzne zakorzenione są w znajomości tradycji filozoficznej, której reprezentantami są m.in. Platon, Arystoteles, św. Tomasz z Akwinu, I. Kant czy G.W.F. Hegel; w fenomenologii (opisowej, transcendentalnej i egzystencjalnej), która akcentuje filozoficzną doniosłość i wierność danym doświadczenia (w szerokim sensie); w metodologii filozofii analitycznej, która podkreśla wagę języka, gramatycznych i logicznych struktur za nim stojących, a także autonomię schematów pojęciowych.  

Dotychczas w sposób systematyczny zajmowałem się trzema zasadniczymi zagadnieniami:

1. Naturą i funkcją transcendentaliów - temu problemowi poświęciłem książkę Granice pojęciowe metafizyki (dwa wydania; drugie, zmienione - 2017). W publikacji tej rekonstruuję wywodzącą się od Platona i Arystotelesa, a usystematyzowaną w średniowieczu, teorię transcendentaliów (z logicznego punktu widzenia: pojęć ponadrodzajowych, natomiast z perspektywy metafizycznej: własności powszechnobytowych), by następnie rozważyć status transcendentaliów (nazywanych przeze mnie 'pojęciami granicznymi') za pomocą narzędzi współczesnej filozofii. W rozdziale o funkcji pojęć granicznych wysuwam hipotezę o pojęciach granicznych jako podstawowym uposażeniu umysłu, argumentując o ich niezbędności w dowolnym procesie mentalnym.

2. Przyczynami kryzysu metafizyki - to zagadnienie stanowi centralny problem wielu moich artykułów (zob. lista publikacji, szczególnie artykuły będące podstawą nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego), w których zadaję pytanie o to, dlaczego metafizyka należy do niezwykle intensywnie i agresywnie atakowanych obszarów filozoficznego myślenia. Udzielam na nie kilku współbieżnych odpowiedzi. Przede wszystkim wskazuję na problematyczność schematów pojęciowych metafizyki (nieodniesieniowy status wyrażeń metafizycznych), następnie niekonceptualny charakter doświadczenia metafizycznego (brak możliwości wyczerpującego opisu treści doświadczeń metafizycznych), a wreszcie deflacyjność sądów metafizycznych (ich redukcję formalną i treściową do sądów o faktach i sądów o sądach o faktach).

3. Statusem treści mentalnej - tą kwestią zajmuję się w kilku artykułach, które zawierają rozważania w ramach dyskusji problemu istnienia treści niepojęciowej (ang. non-conceptual content debate). Stawiam w nich dwie zasadnicze hipotezy: Po pierwsze, że spór o istnienie treści niepojęciowej odbywa się w warunkach niewspółmierności ontologicznej, tzn. zwolennicy konceptualizmu definiują i traktują treść mentalną (mental content) jako abstrakcyjną i ogólną, podczas gdy ich przeciwnicy (nonkonceptualiści), by ich argumentacja miała sens, zmuszeni są traktować treść mentalną jako konkretną i indywidualną. Po drugie, że najczęściej wysuwany na rzecz konceptualizmu argument z demonstratywów zawiera dwie zwykle niewyodrębniane płaszczyzny, które wymagają ścisłego rozróżnienia, mianowicie płaszczyznę traktowania demonstratywów jako kognitywnego mechanizmu oddolnego (bottom-up strategy), a także płaszczyznę operowania demonstratywami jako narzędziami konceptualizacji treści doświadczenia percepcyjnego (top-down strategy).

Wszystkie trzy pola badawcze pozostają w sferze moich żywych zainteresowań i będą w następnych latach przedmiotem mniej lub bardziej intensywnej eksploracji. Zainteresowanych zapraszam do współpracy. Ponadto zacząłem zajmować się kolejnymi istotnymi z mojej perspektywy kwestiami:

1. Metafizyką naturalną. Analizując szereg argumentów, jakie wysuwane były przeciwko metafizyce, a także dzisiejszy stan metafizyki w obrębie filozofii angloamerykańskiej, interesującym tropem wydaje się pójście w kierunku myślenia naturalnego, odwołującego się do podstawowych kategorii pojęciowych, które nie uległy jeszcze wypracowaniu w zaawansowanych praktykach filozoficznych. Zainteresowanie tym polem badawczym bierze się z trzech podstawowych przesłanek: (1) doniosłości języka naturalnego; (2) determinacji kognitywnej (system poznawczy jest zorganizowany w odpowiedni sposób i to wymusza charakter naszej aktywności poznawczej, także w obrębie dociekań metafizycznych); oraz (3) ograniczonego dostępu poznawczego do zaawansowanych struktur eksplanacyjnych (teorii), jaki jest udziałem dojmującej większości podmiotów poznania. W tym kontekście 'metafizyka naturalna' byłaby pewną podstawową formułą preteoretyczną, dzięki której możliwe byłoby wyjaśnienie dostępnych powszechnie zjawisk, bez konieczności odwoływania się do zaawansowanych teorii naukowych. W roku akademickim 2014/2015 prowadziłem konwersatorium ‘Metafizyka naturalna', a od 2015/2016 będę prowadził seminarium 'Spór o naturę metafizyki'.

2. Naturą życia mentalnego. Nie ulega wątpliwości, że bez dokładnych badań nad statusem tego, co nazywamy zjawiskami mentalnymi (w szerokim sensie) trudno będzie zrozumieć szereg argumentów, które pojawiają się w takich debatach, jak np. tej o status streści niepojęciowej w percepcji. Jednocześnie wyniki badań nad statusem życia mentalnego powinny pozwolić zrozumieć granice redukcji metodologicznej i ontologicznej tego, co mentalne do tego, co niementalne (fizykalne czy biologiczne). Jak się wydaje, tego rodzaju podejście może w obiecujący sposób uporządkować szereg argumentów i podejść, a także otworzyć perspektywy badawcze dotyczące takich problemów, jak percepcja, reprezentacja, świadomość, samoświadomość czy intencjonalność. 

3. Rolą filozofii w kognitywistyce. Angażując się w pracę na przecięciu filozofii i kognitywistyki zauważam szereg trudności, tak teoretycznych, jak i metateoretycznych związanych z rolą filozofii w naukach o poznaniu. Podjęcie badań nad integralnością, statusem i funkcjonalną stroną dociekań filozoficznych wydaje mi się jednym z podstawowych zdań, jakie stoją przed filozofem interesującym się tak dynamicznie rozwijającą się dziedziną, jaką jest kognitywistyka, także w kontekście aspiracji tej dyscypliny do znaturalizowania szeregu problemów tradycyjnie przynależnych do filozofii. W jednym z ostatnich, niezwykle obszernych artykułów, pt. "Po co filozofia kognitywistyce? Preteorie, metateorie i translacje" (w: Metodologiczne i teoretyczne problemy kognitywistyki, red. J. Woleński & A. Dąbrowski, Kraków: Copernicus Press 2014, ss. 219-270) wskazuję na to, że filozofia ma do odegrania niepoślednią rolę, przede wszystkim w zakresie określania granic epistemicznych, z jakimi mamy do czynienia, gdy mówimy o podmiotach (agentach), następnie wymogu ekstensjonalności języka nauki (filozofia przygotowuje wstępną wersję ekstensjonalnego języka), jak również integrowania i interpretowania wyników badań kognitywistycznych, szczególnie z uwzględnieniem faktu, iż odnoszą się one w pierwszej kolejności do człowieka.

Bardzo serdecznie zapraszam Studentów mniej i bardziej zaawansowanych, którzy chcieliby współpracować w ramach wyszczególnionych obszarów zainteresowań i badań, do kontaktu, uczestnictwa w zajęciach, a także zapoznania się z moimi tekstami. Powrót

Opieka naukowa

Wypromowani Doktorzy

  1. Dr Błażej Skrzypulec (2015), Status przedmiotu   percepcji wzrokowej w perspektywie nauk kognitywnych (recenzenci: prof. Piotr Francuz (KUL) i prof. Andrzej Klawiter (UAM))

  2. Dr Leopold Hess (2016), Normativity and Second Nature. The Normative Constitution of the Thought and Action (recenzenci: prof. Martin Lenz (Groeningen University) i prof. Tadeusz Szubka (USz)).

  3. Dr Stanisław Ruczaj (2018), Źródła wiary. O warunkach powstawania przekonań religijnych w perspektywie analitycznej filozofii religii, (recenzenci: prof. Piotr Gutowski (KUL) i prof. Dariusz Łukasiewicz (UKW)).

  4. Dr Paweł Zięba (2018), Experiential Pluralism in Epistemology and Philosophy of Perception, (recenzenci: prof. Mark Kalderon (UCL) i dr Craig French (University of Nottingham)).

Opieka nad Doktorantami 

  1. mgr Mateusz Bąk
  2. mgr Grzegorz Gaszczyk (University of Greoningen) 
  3. mgr Marek Gurba
  4. mgr Karol Kleczka
  5. mgr Bartłomiej Kołodziejczyk 
  6. mgr Karol Lenart
  7. mgr Szymon Nowak
  8. mgr Artur Szachniewicz
  9. mgr Adrianna Smurzyńska (wraz z prof. Arkadiuszem Gutem (KUL))
  10. lic. Przemysław Zawadzki

Magisteria

  1. Mateusz Bąk
  2. Grzegorz Blicharz
  3. Jan Cieślak
  4. Patryk Dziurosz-Serafinowicz
  5. Marek Gurba
  6. Leopold Hess
  7. Weronika Kałwak
  8. Karol Kleczka
  9. Karol Lenart
  10. Dariusz Miękisz
  11. Grzegorz J. Nalepa
  12. Tomasz Piątek
  13. Paweł Radźko
  14. Stanisław Ruczaj
  15. Błażej Skrzypulec
  16. Adrianna Smurzyńska
  17. Alicja Straszecka
  18. Jędrzej Szlachetka

Licencjaty

  1. Paloma Gołębiewska (kognitywistyka)
  2. Iga Willmann (kognitywistyka)
  3. Przemysław Zawadzki (filozofia)
  4. Wiktoria Zielińska (filozofia)

Praca ze Studentami

  1. lic. Maciej Dalkowski (filozofia, magisterium)
  2. lic. Ada Gał (filozofia, magisterium)
  3. mgr Jędrzej Grodniewicz wraz z mgr. Bartłomiejem Czajką (opieka naukowa w ramach wsparcia MNiSW w programie "Diamentowy Grant"; zakończona)
  4. lic. Grzegorz Mirczak (filozofia, magisterium)
  5. Błażej Mzyk (filozofia, licencjat)
  6. lic. Przemysław Zawadzki (MISH, magisterium, opieka naukowa w ramach wsparcia MNiSW w programie "Diamentowy Grant" 2017-2021). Powrót

Dydaktyka

Rok akademicki 2018/2019

Semestr jesienny: Ontologia I: Przegląd podstawowych stanowisk (na kierunku filozofia), Podstawy filozofii teoretycznej (na kierunku kognitywistyka), Spór o naturę metafizyki (seminarium całoroczne, w roku akademickim 2017/2018 przedmiotem seminarium jest spór między podejściem narracyjnym a analitycznym we współczesnej filozofii angloamerykańskiej i płynącymi z tego sporu konsekwencjami dla metafizyki).

Semestr wiosenny: Ontologia II: Istnienie, identyczność i uniwersalia (na kierunku filozofia), Podstawowe pojęcia metafizyki: substancja (filozofia), Metody filozofii współczesnej a kognitywistyka, Eksperymenty w filozofii (na kierunkach filozofia i kognitywistyka).

Strona w USOSweb. Powrót

Varia

Poniżej będę zaimieszczał informacje związane z moją aktywnością zawodową i pozazawodową, która ma znaczenia dla życia Uniwersytetu.

Rozmowa z portalem jagiellonski24.pl na temat kondycji Uniwersytetu - pod tym linkiem znajduje się część pierwsza, a ten link prowadzi do części drugiej.  

Rozmowa z prof. drem hab. Władysławem Stróżewskim dla portalu Academicon. Zainteresowanych zapraszam pod ten link. Polecam także rozmowy z innymi Nestorami polskiej filozofii, które zamieszczone są na tym kanale. Powrót